Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading feed data
  • Error loading component: com_users, 1

Zrenjanin

Zrenjanin razglednica 1968Grad Zrenjanin se nalazi u središnjem delu Banata, u Vojvodini.

Područje opštine Zrenjanin je najgušće rečno čvorište u Evropi,gde protiče više vodenih tokova: Begej, Tamiš, Tisa, Karaš, i kanalska mreža Dunav-Tisa-Dunav.

Ovo područje je raskrsnica magistralnih putnih pravaca koji povezuju Srbiju sa Mađarskom i Rumunijom. U opštini živi oko 133.000 stanovnik, a grad Zrernjanin ima oko 80.000 stanovnika. U nacionalnoj strukturi najveće učešće imaju Srbi, potom Mađari, Rumuni, Slovaci i ostale nacionalne manjine.

Grad Zrenjanin je administrativni, ekonomski, obrazovni, kulturni, zdravstveni i politički centar srednjeg Banata i predstavlja sedište Srednjebanatskog okruga. Od privrednih grana vodeća je poljoprivreda, pored koje su zastupljene i prehrambena, hemijska, metalska i tekstilna industrija.

Prvobitno gradsko naselje nastalo je na tri velika ostrva i dva poluostrva koje je Begej opkoljavao svojim brojnim krivudavim rukavcima. U istorijskim izvorima Bečkerek se prvi put pominje 1326. godine u Budimskoj povelji, a nešto kasnije i u spiskovima sakupljača papskog desetka koji su ovde delovali između 1333. i 1335. godine. Naziv grada se kroz istoriju više puta menjao. Ovaj naziv, pod raznim jezičkim varijantama istog imena, grad je nosio više od šest vekova. Odlukom kraljevskog namesništva 1935. godine grad je promenio naziv u Petrovgrad po kralju Petru Prvom Karađorđeviću. Ovaj naziv se zadržao do 1946. godine izuzimajući period okupacije od 1941. do 1944. godine, kada mu je vraćen naziv Bečkerek. Sadašnji naziv grad je dobio 02.20.1946. godine po narodnom heroju iz Drugog svetskog rata Žarku Zrenjaninu. Tokom 15. veka Bečkerek, zajedno sa Bečejom, postaje posed Despota Stefana Lazarevića kome je mađarski kralj Žigmund darivao mnoge posede u Ugarskoj. Nakon njegove smrti Bečkerek prelazi u ruke njegovog naslednika Đurđa Brankovića. Dolaskom srpskih Despota ova područja naseljavaju Srbi. Tokom 15. veka u Banatu je živeo pretežno srpski živalj, te je nazvan ''Mala Raška'', a Bečkerek postaje duhovno središte Banata, jer je u njemu bilo sedište episkopa. Sve do dolaska Turaka Bečkerek je ekonomski jačao, a procvat su doživeli naročito istočni zanati koji su preneti iz Srbije. Nakon oslobođenja od Turaka 1717. godine Bečkerek je bio malo naselje sa nepunih 800 stanovnika koje se bavilo pretežno stočarstvom. Međutim dolaskom pod direktnu upravu Austrije, Banat, pa i Bečkerek počinju svoj ekonomski i svaki drugi razvoj i procvat. Privredni napredak grada uslovilo je dobijanje povelje od strane carice Marije Terezije 06.06.1769. godine, kojom opštinu Bečkerek podiže na viši stepen, te ona postaje trgovište. Kako je Banat 1779. godine inkorponiran Ugarskoj, osnovana je Torontalska županija, a Bečkerek postaje njeno sedište. Vredno je napomenuti da je prva latinoslovenska škola u Bečkereku osnovana još davne 1795. godine. Snažni ekonomski razvoj grada prekinut je 1807. godine, velikim požarom, koji je uništio najveći deo grada. Gradske vlasti su, ubrzo nakon požara izradile regulacioni plan grada, prema kojem je grad ponovo počeo da se izgrađuje. Iz pepela koji je pokrivao ceo grad, gradio se novi Bečkerek, moderan, širokih ulica, velikih zgrada i opevanih mostova. Tako je 1839. godine grad imao sedam osnovnih škola, a iste godine pominju se i pozorišne grupe koje gostuju u gradu. Prva štamparija Pavla Pajca, otvorena je 1847. godine, kome je car Ferdinand poveljom odobrio štampanje svih vrsta knjiga. Krajem 19. veka u Velikom Bečkereku se osniva veliki broj preduzeća, prvo kao radionice, koje kasnije prerastaju u industrijska preduzeća: Pivara, fabrika nameštaja, fabrika šećera, fabrika čarapa, šešira itd.  Nakon završetka Prvog svetskog rata u okviru kraljevine Jugoslavije, Veliki Bečkerek - Petrovgrad, ekonomski je i dalje veoma jačao, što je uslovilo njegov dalji svekoliki napredak, te ostaje jedan od najznačajnijih gradova Vojvodine.

Gradsko kupalište Peskara nastalo je na delu jednog od tri jezera formirana nakon dugogodišnje  eksploatacije peska, a zbog prirodno čiste vode i atraktivne lokacije, dugi niz godina građani ga koriste za kupanje i rekreaciju. Locirano je u južnom delu grada Zrenjanina na samom rubu naselja Mužlja na svega nekoliko kilometara od centra. Plansko uređenje   prostora oko jezera otpočelo je pre nekoliko godina i privedeno je nameni kao gradsko kupalište. Sadašnjem izgledu kupališta prethodili su obimni radovi na čišćenju dna jezera, uređenju obale, nasipanju peska, izgradnji komunalne infrastrukture, postavljanju akva tobogana i drugih sadržaja čija svhra i namena su prilagođeni potrebama posetioca. U planovima je i dalje uređenje i proširenje prostora, čime "Peskara" pretenduje da postane jedno od najatraktivnijih izletišta i kupališta u širem okruženju.

Specijalni rezervat prirode ’’STARI BEGEJ – CARSKA BARA’’  smešten je na aluvijalnoj ravni Begeja i Tise, u blizini Zrenjanina.

Manifestacije u Zrenjaninu su:

Manifestacija „Dani piva“, nastala je 1986. godine, u čast 240 godina proizvodnje piva u Zrenjaninu. Te prve dane piva organizovali su Turistički savez opštine i Ugostiteljsko preduzeće „Vojvodina“ uz nekolicinu entuzijasta. Dani Piva koji se održavaju svake godine poslednje nedelje avgusta kada Zrenjanin postaje festivalski grad, jer se uporedo odvija više manjih festivala, među kojima su: Međunarodni festival folklora „Lala“, Festival tamburaša „Prim za primom, festival sa pivom“, Festival tradicionalnog narodnog stvaralaštva „Banatske vredne ruke”, Međunarodni festival svadbenih običaja i Festival gajdaša, fluraša, dvojnica i okarina. Pored šarenila narodnih nošnji, održava se svakako već tradicionalno, takmičenje u brzom ispijanju piva i izdržljivosti litarske krigle pune piva. Sastavni deo programa manifestacije je i međunarodoni sajam preduzetništva „INOCOOP”, kao i mini sajam narodnih rukotvorina i starih zanata.

Manifestacija kulture “Sremčevi dani” koja se održava u Elemiru od 2006. godine, krajem juna. Posvećena je  velikanu srpske književnosti Stevanu Sremcu, koji je jedan deo života proveo u ovom mestu i posvetio mu svoje delo "Bal u Elemiru". Osim proglašenja nagrađenih na književnom konkursu "Bal u Elemiru" i tematskih književnih večeri, tokom manifestacije se na mesnom trgu i okolnim prostorima organizuju i prigodne izložbe, koncerti, pozorišne predstave.

Additional information